บทบาทและสิทธิ์จากหน้า admin

หน้านี้สอนอะไร

admin เพิ่มบทบาท (role) และติ๊กเลือกว่าแต่ละบทบาททำอะไรได้บ้าง ทั้งระดับ collection, global และหน้าใน admin โดยไม่ต้องเขียนโค้ด

ควรอ่านก่อน: การควบคุมสิทธิ์, ผู้ใช้และการยืนยันตัวตน

เปิดใช้ใน config:

auth: { rbac: true },

จากนั้น admin จะเห็นเมนู Settings → Roles ในหน้า admin เพิ่มบทบาทได้ (ทีมบรรณาธิการ ผู้ตรวจทาน ผู้แปล…) คัดลอกบทบาทที่มีอยู่เป็นจุดเริ่มต้น เปลี่ยนชื่อ และติ๊กว่าแต่ละบทบาททำอะไรได้:

• เนื้อหา: แต่ละ collection และ global กับ อ่าน, สร้าง, แก้ไข, ลบ และ เผยแพร่ (เผยแพร่มีเฉพาะที่เปิด drafts) ติ๊กช่องอื่นแล้วช่อง "อ่าน" จะถูกติ๊กให้ด้วย และติ๊กทั้งแถวหรือทั้ง คอลัมน์ได้ในครั้งเดียว สร้าง ของ Media หมายถึงการอัปโหลด
• หน้าใน admin: สถานะระบบบนแดชบอร์ด, Deliveries และหน้ากับกล่องบนแดชบอร์ดของ plugin ส่วน Backups, Email และ Roles เป็นของ admin เท่านั้น เพราะไฟล์ backup มีทั้งฐานข้อมูล และหน้า Email ส่งอีเมลออกจากเว็บได้

กำหนดบทบาทให้ผู้ใช้ได้ที่หน้าของผู้ใช้ใน Settings → Users การเปลี่ยนแปลงมีผลตั้งแต่ request ถัดไป และ แต่ละบทบาทเก็บประวัติว่าใครแก้เมื่อไร

ทำงานร่วมกับกฎ access อย่างไร

ผู้ใช้ทำอะไรได้ก็ต่อเมื่อ ทั้ง กฎ access และบทบาทของเขาอนุญาต กฎในโค้ดยังเป็นเพดาน เสมอ กฎอย่าง "ผู้เขียนแก้ได้เฉพาะบทความของตัวเอง" จึงยังใช้ได้ และบทบาททำได้แค่จำกัดให้แคบลงจากที่โค้ด อนุญาต

• admin (role: 'admin') ทำได้ทุกอย่างเสมอ แก้สิทธิ์และลบบทบาทนี้ไม่ได้
• ผู้เข้าชมที่ไม่ได้ login ใช้กฎ access อย่างเดียว read: () => true จึงยังเป็นสาธารณะ
• ทุกคน ดูและแก้บัญชีของตัวเองได้ (หน้า Account) ไม่ว่าจะมีบทบาทอะไร บทบาทที่มีสิทธิ์อ่านหรือแก้ไข Users จะเห็นผู้ใช้คนอื่นด้วย ส่วน role ของผู้ใช้ยังแก้ได้เฉพาะ admin
• API key ทำได้ไม่เกินบทบาทของเจ้าของ ทั้งตอนนี้และหลังบทบาทถูกแก้ หน้า admin จะให้ติ๊ก ได้เฉพาะสิ่งที่เจ้าของทำได้
• ตรวจสิทธิ์ฝั่ง server ทั้ง REST API, MCP server และ Local API ที่ใช้ overrideAccess: false หน้า admin ซ่อนสิ่งที่บทบาททำไม่ได้ และสำหรับบทบาทที่ไม่มีสิทธิ์เผยแพร่ ปุ่มหลักจะเป็นการบันทึกฉบับร่าง

บทบาทใน config

บทบาทใน auth.roles มีอยู่เสมอ เปลี่ยนชื่อและแก้สิทธิ์ได้ แต่ลบไม่ได้ เพราะโค้ดของคุณอาจตรวจอยู่ (user.role === 'editor') ส่วนบทบาทที่เพิ่มในหน้า admin ลบได้เมื่อไม่มีผู้ใช้คนไหนใช้บทบาทนั้นแล้ว

เมื่อเปิดใช้ครั้งแรก ทุกบทบาทใน auth.roles ได้สิทธิ์เท่าที่เคยทำได้ทั้งหมด คือทุก collection และ global รวมถึงหน้าและกล่องของ plugin ส่วนสถานะระบบและ Deliveries ยังเป็นของ admin เหมือนเดิม การเปิดใช้จึงไม่ เปลี่ยนอะไร จนกว่า admin จะเอาติ๊กออก

collection และ global ที่เพิ่มใน config ทีหลัง ยังไม่ให้สิทธิ์บทบาทใด มีแต่ admin ที่ใช้ได้จนกว่าจะมีคน ไปติ๊กให้ หน้า Settings → Roles จะติดป้าย ใหม่ ไว้

เฉพาะเอกสารของตัวเอง

ข้างช่อง อ่าน แก้ไข ลบ หรือเผยแพร่ ที่ติ๊กแล้ว มีปุ่มรูปคนไว้จำกัดให้บทบาททำได้เฉพาะ เอกสารของตัวเอง เช่น นักเขียนอ่านบทความได้ทุกเรื่อง แต่แก้ เผยแพร่ และลบได้เฉพาะของตัวเอง ส่วนการสร้างเอกสารใหม่ เอกสารนั้นเป็นของ คนสร้างอยู่แล้ว

ใครเป็นเจ้าของเอกสาร:

• ผู้สร้าง เป็นค่าเริ่มต้น เมื่อเปิดบทบาท ทุก collection ยกเว้น Users จะมี field createdBy ที่ Easy CMS ตั้งให้ตอนสร้างเอกสาร และแสดงเป็น สร้างโดย ในหน้า admin request ตั้งหรือแก้ค่านี้ไม่ได้ ส่วน Local API แบบ trusted ตั้งได้ (สำหรับการ import)

• หรือ field ของคุณเอง ที่บอกเจ้าของ เช่น ผู้เขียนบทความ:

  {
    slug: 'posts',
    admin: { ownerField: 'author' }, // relationship ไปที่ users แบบค่าเดียว
    fields: [{ name: 'author', type: 'relationship', to: 'users' }, /* … */],
  }

  ถ้า field เจ้าของว่าง จะเติมเป็นคนที่สร้างเอกสาร บทบาทที่ได้แค่เอกสารของตัวเองแก้ field นี้ไม่ได้ (จึงยก เอกสารให้คนอื่นหรือเอาของคนอื่นมาไม่ได้) ส่วนบทบาทที่ได้ทุกเอกสารแก้ได้

หน้ารายการในหน้า admin มีตัวกรอง ของฉัน สำหรับเอกสารที่คุณเป็นเจ้าของ เอกสารที่มีอยู่ก่อนเปิดบทบาทจะได้ createdBy จากคนที่บันทึกเวอร์ชันแรก (เฉพาะ collection ที่เปิด versions) ที่เหลือไม่มี เจ้าของ จึงมีแต่บทบาทที่ได้ทุกเอกสาร (และ admin) ที่แก้ได้

ลบผู้ใช้ที่เป็นเจ้าของเอกสาร

การลบผู้ใช้ในหน้า admin จะบอกว่าผู้ใช้คนนั้นเป็นเจ้าของอะไรบ้าง และให้เลือกว่าจะโอนให้ใคร หรือไม่โอน ทาง REST ใช้ DELETE <api>/users/:id?transferTo=<id> (หรือ none) ส่วน Local API ใช้ cms.delete('users', id, { transferTo }) ถ้าไม่เลือก เอกสารจะไม่มีเจ้าของ

สิทธิ์ระดับ field

ปุ่ม Field › ในแต่ละแถวเปิดรายการ field ของแถวนั้น field ชั้นบนสุดแต่ละตัวตั้งได้ว่า แก้ได้, อ่านอย่าง เดียว หรือ ซ่อน สำหรับบทบาทนี้ field ที่ไม่ได้ตั้งใช้สิทธิ์ตามแถว field ที่เพิ่มทีหลังจึงทำงานเหมือนตัวอื่น ส่วน field ข้างใน group, array และ blocks ใช้ตามตัวแม่

• field ที่ซ่อนจะไม่ถูกส่งกลับ และใช้กรองหรือเรียงไม่ได้ (403) เพราะผลลัพธ์จะบอกค่าของมันได้ ตอนนี้ใช้กับ field ที่ซ่อนด้วย access.read ในโค้ดด้วย
• field ที่อ่านอย่างเดียวแสดงได้ แต่จะไม่บันทึกค่าจาก request
• field ที่บังคับกรอก (required และไม่มีค่าเริ่มต้น) ยังแก้ได้เสมอ สำหรับบทบาทที่สร้างเอกสารได้

field ที่อ้างถึง collection อื่น

ถ้าบทบาทแก้บทความได้แต่อ่านหมวดหมู่ไม่ได้ ช่องหมวดหมู่ของบทความจะแสดงค่าเดิม บอกว่าผู้ใช้เปิดหมวดหมู่ ไม่ได้ และค่าเดิมไม่หายเมื่อบันทึก หน้า Settings → Roles จะเตือนเรื่องนี้ตอนบันทึกบทบาท ส่วนช่อง upload ต้องมีสิทธิ์อ่าน Media เพื่อเลือกไฟล์ และสิทธิ์สร้างเพื่ออัปโหลด

เมื่อเปิดโฟลเดอร์ของคลังสื่อ admin จำกัดสิทธิ์ Media ให้แคบลงได้อีกในแต่ละโฟลเดอร์ ว่าใครดู แก้ไข หรือจัดการโฟลเดอร์นั้นได้

การติดตั้ง

บทบาทเก็บในตาราง ecms_user_roles และประวัติเก็บแบบเดียวกับ versions การเปิดใช้จะเพิ่ม ตารางนี้และคอลัมน์ createdBy ของทุก collection จึงต้องสร้าง migration:

npx easy-cms migrate:create roles

กล่องบนแดชบอร์ดของ plugin ให้สิทธิ์ตาม id หรือตาม tag ของ component ถ้าไม่มี id ใส่ id ให้แต่ละกล่อง (เปลี่ยน tag แล้วสิทธิ์ยังอยู่) และใส่ label สำหรับหน้า Roles ได้:

admin: {
  dashboard: [
    { id: 'sales', component: 'ecms-sales-chart', label: { en: 'Sales', th: 'ยอดขาย' } },
  ],
}

ขั้นต่อไป

• การควบคุมสิทธิ์: กฎในโค้ด ระดับเอกสารและระดับ field เมื่อบทบาทยังไม่พอ
• API key: สิทธิ์สำหรับสคริปต์ ไม่เกินสิทธิ์ของเจ้าของ